Bodhi - Açık Şuura Giden Yol. Makaleler 01.

0019. Skvo:

“Guya Sebepsiz ND’ler”.

Sebepsiz ND ve NF olmuyor. ND’ler ve NF’ler her zaman değişik mefhumlarla destekleniyorlar, ancak bu mefhumlar belli olmayabilirler.

Sebepsiz bir kaygı ve endişe karışımı gibi bir problem ile karşılaştığım zaman ben, ilkin bu hale mefhumlardan bir tanesinin, olsa olsa iki-üç tanesinin neden olduğunu düşünmüştüm. Bu hal ile bir ay içinde çalıştıktan sonra (onun giderilmesi ve gidermek imkansız olduğunda gözetimi), onun çok sayıda küçük mefhumlarla desteklendiğini keşfettim. Mesela, internete giriyor ve mesajları ve konfuyu kontrol ediyorum. Kaygı doğuyor ve ben, onun neden meydana geldiğini anlıyorum: çünkü ben şu an mesajları kontrol etmek istemiyorum, ben sadece konfuyu açmak istiyorum, fakat benim, internete girdiysem, demek herşeye bakmak, herşeyi kontrol etmek lazım diye bir mefhumum vardır. İşte çok sık rastlanan durumun bir örneği daha – ben mesajı açtım, veya bulaşıkları yıkamaya başladım, veya herhangi bir işle meşgul olmaya başladım ve bunun sürecinde kaygı veya endişe doğdu. Bunun nedeni şöyle bir mefhum: herşeyi sonuna kadar yapmak mecburum. Ve, “büyük” eylemlerde durmak ve asıl şu mefhumun çalıştığını anlamak kolay ise, yıllarca hep aynı biçimde yapmaya alıştığım küçük işlerde bu mekanizmayı farkedemiyorum.

Hayatımın tümü küçük eylemlerden ibaret, ki onları daha küçük eylemlere bölmek mümkün, onlarda mefhumlarla koşullandırılmış veya mekanik arzuların gerçekleştirilmesi olan parçaları açığa çıkarmak için. Onun için “sebepsiz” kederlenmelerle çalışmada atılacak ilk adım – bu, faaliyetin yavaşlatılması ve eylemlerin alışılmış sıralanışını duraklarla parçalara ayırma.

Duraklarda ve yavaşlama esnasında ben, kaygı ve endişeyi gidermek için gayret ediyor ve mefhumları bulmaya çalışıyorum. Bu mefhumların tahlili genelde gerekmiyor. Bulaşıkları bitirinceye kadar yıkamak lazım olduğunu düşündüğüm için kaygının ortaya çıktığını veya kuvvetlendiğini görüyorsam, bulaşıkları istediğim gibi yıkayabilirim fikrinin bir doğuşu bu küçük mefhumu sarsmak ve kaygıyı gidermek için genellikle yeterli oluyor.

Gayret etmek ve kaygıyı gidermek isteği bile çok defa kaygı doğuruyor. Mesela, sabahleyin yatağımda yatıyorum ve, kaygı ve endişe doğuyor. Bunun, çok yatmak – kötüdür, hele saat artık ikiyi gösteriyorsa, bu tamamen hiçbir işe yaramaz – kalkmak lazım, mefhumunun varlığından meydana geldiğini anlıyorum. “Kalkmak” tarafına yönelik her iti kaygının aktifleşmesini sğlıyor, çünkü ben kalkmak istemiyorum. “Yatmaya devam etmek” yönündeki her iti ise endişe doğuruyor. O zaman ben kaygıyı gidermeyi ve ne de olsa kalkmayı kararlaştırıyorum. Ve o zaman kaygıyı gidermek arzusu yeni bir kaygı doğurabilir. Bunun, mefhumsal olarak şartlandırılmış bir eylemi – kalkmak, çünkü kalkmak “lazım” – yapmak için kaygıyı gidermek istediğimden dolayı böyle olduğunu düşünüyorum. Ancak işte bunu ben istemiyorum. Ben yatmak istiyorum ve, yattığım için ortaya çıkan endişeyi, sonra da “kalmak lazım” mefhumunu giderdiğim zaman, işte o zaman en azından kararlı bir kurşuni hal içinde bulunabilir ve “yatmaktan” zevk alabilirim. Fakat “kalkmak lazım” mefhumu – kıçımdaki iğne gibi – ikide bir kaygı ve endişeyi doğuruyor.

Eğer şimdi bu mefhumdan dolayı kalkarsam bu, mekanik bir eylem olur, bir mekanik eylem ise peşinden diğerini getirir ve ben, bir kesek ND edinirim ve, eğer şu an endişeyi gidermek için gücüm yoksa, bu keseği de gideremeyeceğimi sanmak için sebep vardır ve sonuçta bir saat içinde kendimi mekanik eylemlerin dehşet verici kıçında bulurum, bundan sonra nasıl yaşamayı, ne yapmayı anlamak artık imkansız olacaktır, çünkü artık hiçbir şeyden hiçbir zevk alınamaz. Onun için ben, mefhumları araştırarak yatmaya ve bundan doğan endişeyi gidermeye devam ediyorum ve “kalkmanın” zevke, sevinçli arzuların gerçekleşmesi haline dönüştüğünde ancak o zaman kalkıyorum.

Kaygı, mefhumsal olarak şartlandırılmış arzuların çatışması sonucu olarak doğuyor. O, her zaman mefhumlarla koşullanmış, hayatın ve sevinçli arzuların dolgunluğundan uzaklaştıran şeyleri yaptığımda ortaya çıkıyor. Kaygıya her zaman “lazım” refakat ediyor.

Kaygının da, endişenin de zehirlediklerinin yanısıra aşağı yukarı her zaman bu kederlenmelerin eşlik ettikleri faaliyeti devam ettirmek arzusu vardır, çünkü ben, izlenimler ediniyorum ve durmak istemiyorum. Mekanik isteklerin gerçekleştirilmesi – bu, çoğu kez vazgeçilmek istenilmeyen izlenimlerin edinilmesini de içine alır. Asıl izlenimler, faaliyeti yavaşlatmak, ara vermek ve ND’leri gidermek için beş dakikalık bir çalışma yapmaya engel oluşturuyorlar. Ve asıl izlenimler isteği yavaşlama ve beş dakikalık çalışmaların esnasında bile kaygıyı gidermek için engel oluyor. Kaygı ve endişenin eşlik ettikleri o faaliyeti durdurabilir, ND’leri gidermek için gayret etmeye başlayabilirim, bunun yanında şimdi kederlenmeleri giderir ve bu faaliyete dönerim diye düşünerek, halbuki kederlenmeleri gidermek ve arzuları – ben şimdi neyi istiyorum – yeniden tahlil etmek daha canlı bir eylem olurdu. Ben ise, kaygı veya endişeyi doğuran, mefhumsal olarak şartlandırılmış arzuların ve izlenim arzusunun gerçekleşmesi olan o faaliyete bağlı kalıyorum.

Küçük mefhumların ağıyla desteklenen büyük kederlenmeleri giderme çalışmasında ben kuyumcu olmak istiyorum. Her hareketi, küçük kararın her alınışını takip etmeyi öğrenmek istiyorum. Bu, imkansız gibi geliyor, fakat 2-3 saniyelik bir zevk akımına isabet etsen bile hemen bununla uğraşmak için parlak bir heves doğuyor, ve o doğduğu zaman bütün mekanik ve mefhumsal eylemler çıkık oluyorlar. Başka bir yolu ben görmüyorum. ND’lerin giderilmesi + bütün davranışlarımın ve kararlarımın tahlili. Şu anda benim hayatım – bu, sevinçli arzuları (yani beraberinde ES’ler olan ve onlarla rezonans eden arzuları) gerçekleştirebildiğim lezzet akımında birkaç dakika, sonra ND, kaygı, zevklerin akımından düşme, sürekli mücadele ortaya çıkıyor (kaygıya ne kadar çok yapışırsam, bu akımın dışında ne kadar çok olursam, ona(o akımın içine) dönmek için o kadar çok zaman gerekiyor). Düşme meydana geldiği zaman zehirlemeyen tek faaliyet – bu, ND’lerin giderilmesi ve bütün davranışların tahlilidir, çünkü geriye kalan herşey sadece ND’lere daha fazla yapışmaya götürür.

“Sebepsiz kederlenmeler”le çalışma stratejisi:

1.Her dakikalık fiksaj.

2.Faaliyeti sektörlere bölmek. Mesela, bilgisayar başında çalışma çoğu kez kaygıyı beraberinde getirir. Kaygının yoğunluğu, internette bulunduğum, veya rapor yazdığım, veya mesaja cevap verdiğime bağlı olarak değişebilir. O halde böyle sektörlerin her birini ben ayrı ayrı dakikalık fiksajlar yardımıyla değerlendiriyorum. Bilgisayarımın yanında her zaman bulunan defterde dakikalık fiksajı yapmak benim için şu şekilde uygun: faaliyet sektörünün adını yazıyorum, onun altında – şu dakikanın içinde ortaya çıkan NF’nun ortalama yoğunluğunu belirten rakamları ve böylece her akşam her sektörde kaygının giderilmesindeki ilerlemeyi değerlendirebilirim.

3.Kaygı başlar başlamaz ben faaliyeti devam ettirmiyorum, duruyorum ve bütün gücümü ND’nin giderilmesine veriyorum. Ben, bu faaliyetten izlenim edinmeye tutunmuyorum, ben bütün arzulardan dikkati geri çekiyorum, hemen şimdi ES’leri yaşamak arzusu hariç.

4.Bütün ND’leri gidermek yönünde beş dakikalık çalışmaları yapmak.

5.Mefhumları ve küçük mefhumları aramak ve gidermek. Bana göre, kaygı ve endişeyi doğuran en ciddi mefhumlar, bu “ben şunu ve şunu yapmak zorundayım”, “bana lazım...” v.s gibi mefhumlardır.

6.Mekanik değiştirme pratiği – “kaygılanmak için hiçbir sebep yok”; “ben, ancak istediğim şeyleri yapabilirim”; “ben, zevk almak istiyorum”.