Açık Şuura Giden Yol

 

Bölüm 03 – “Arzular”

 

Kısım 03-03: « Arzulara Genel Bir Bakış - 2»

 

Kısmın içeriği:

03-03-01) Arzular üzerinde çalışmanın üç aşaması.

03-03-02) Memnunluk arzusu.

03-03-03) Sa seleksiyonu için gerekli hareketler.

03-03-04) Arzu tipleri – sınıflara ayırmanın kısa örneği.

03-03-05) “Şartlar” oluşturmak arzusu – çoğu zaman bu, hayalet peşinde koşmaktır.

03-03-06) ND’lerin ve ES’lerin birbirlerinin fonunda tezahürleri.

 

 

03-03-01) Düz yol pratiğinde, arzular üzerinde çalışmanın üç başlangıç aşamasını ayırmak mümkündür:

I) Sevinçli arzuları (sa) – yani, en azından önceden tatma ile eşlik edilen arzuları – arama ve gerçekleştirme. Mekanik arzuları (ma) – yani, başka türlü değil de, ancak şöyle ve şöyle davranmak mekanik alışkanlıklarıyla, negatif duygularla, [asılsız] mefhumlarla koşullanmış arzuları – farketme ve giderme.

II) İkinci aşama, sa rekabeti (sar) meydana geldiğinde başlıyor. O, sevinçli arzuları gerçekleştirmenin (sag) spazmodik, hummalı oluşuyla, sa’ları gerçekleştirmek için müthiş zaman yetersizliğiyle, sag esnasında tezahür eden algıları ayırt etme analizinin yokluğuyla karakterize edilir. Bu efekti özellikle canlı bir şekilde cinsel arzuları (ca) gerçekleştirme örneğinde görmek mümkün, çünkü ca, 2-3 yaşından (erotik ve cinsel arzuların parlak bir şekilde tezahür ettiği yaştan) kişi pratikle uğraşmaya karar verdiği ana kadar en şiddetli, acımasız bir şekilde bastırılmaktadır. Böyle topyekün bir bastırmadan sonra arzuların hipertelafisi (aht) dönemi başlıyor, insan tam anlamıyla duramıyor – günde yirmidört saat mastürbasyon yapıyor, sevişebildiği herkesle sevişiyor ve burada hiç önemli değil – seviştiği kişi onun hoşuna gidiyor mu, yoksa hayır, pek de hoşuna gitmiyor veya hatta hiç hoşuna gitmiyor..., diğer sa’lar bastırılıyor, bıkkınlık, yorgunluk, zehirlenme başlıyor, fakat o hep sevişiyor ve sevişiyor, ta kendini büsbütün boşalmış, hayattan aslında neyi istediğine dair tüm fikirleri kaybetmiş, yorgun, aralıksız bir negatif fonun içinde bulana kadar. Gene, güçlü ve son derece uzun bir açlık dönemi (mesela, toplama kampında) yaşamış insanların, bundan sınra birçok yıl boyunca devamlı yemek yemekten, dolaplarda ve yastık altında anlamsız stoklar oluşturmaktan kendini alamadıkları örnekleri bilinmektedir.

Aht’nin böyle nahoş sonuçlarına rağmen, bundan kaçamazsın – bu dönemi yaşamalı ve aşmalı ve yürümeye devam etmelidir. Sen, eğer ayağını kırdıysan – iyileşene kadar bir veya iki ay içinde hareketlerinde çok sınırlı olacağından hiçbir yere kaçamazsın – bu, ayağı tamamen kesmek için bir sebep değil ya? Aynen öyle de burada – yıllar boyunca sen muazzam sayıda arzuları, bunlar içinde çok güçlü olanları da, kendinde bastırıyordun. Senin arzuların, kabaca söylersek, müthiş bir şekilde kırılmış bulunmaktadır. Onun için, iyileşmenin belirli bir zaman alacağından ve nahoş hallerle eşlik edileceğinden hiçbir yere kaçamazsın.

Aht süreci, senin, arzuyu gerçekleştirme esnasında ve gerçekleştirme sonrasında algıların analizi ile eşlik edilen onu gerçekleştirme tecrüben ne kadar daha fazlaysa, o kadar daha çabuk biter ve çeşitli sa’ları çok çekici gerçekleştirme dönemi ile değiştirilir.

Aht’nin yoğunluğu dindikçe, sevinçli ve sürükleyici bir sag prosesi ve onunla birlikte sa rekabeti güç kazanıyor.

III) Sa rekabetinin kuvvetlenmesi, buna ND fışkırmaları (herşeyi yapmak için zamanın yetmediğinden dolayı menuniyetsizlik; uykuya zamanın yetmediğinden dolayı yorgunluk; bu problemi çözmek için bir yöntemin görünmediğinden dolayı çaresizlik duygusu v.s.), nahoş halleri durdurmak ve ES’leri elde etmek arzusunun fışkırmaları, üçüncü aşamanın başlamasına getiriyor – kişi, yavaş yavaş:

a) sag esnasında ve sonrasında tezahür eden algıları farketmeye,

b) bu algıların analizini yapmaya – onların hepsi gerçekten istenen algılar mı; ne dereceye kadar; gerçekten mi işte bu arzunun gerçekleştirilmesi insanı istediği duruma getirir; onun arzusu ne dereceye kadar mefhumlar, alışkanlıklar ve korkular ile koşullanmış, ne dereceye kadar da – öntatma ile; elde edilen sonuç, gerçekten mi işte bu haliyle istenir; sag prosesinin tümü boyunca o, gerçekten öntatmayı yaşıyor mu v.s.,

c) sa seleksiyonu ile uğraşmaya başlıyor.

 

03-03-02) Sık, yeni pratikçilerin, sa’ları aramak ve gerçekleştirmek yerine, mefhumları değiştirdikleri olur – “anne sözünü dinlemek lazım” yerine, “doğru bir pratikçinin yapması gerekenleri yapmak lazım” ortaya çıkıyor. Sa’lar üzerinde nasıl bir mefhumlar hakim olursa olsun, sonuç her zaman bir çıkmaz, ND, aleladelik ve bayağılık, hayattan nefret olur. Böyle “doğru pratikçi” pozu, sık memnunluk arzusu ve gerçekleştirilmesi memnunluğun meydana gelmesine ve kuvvetlenmesine getiren arzularla ilgili de alınır. Kanepede yatıp bir polisiye romanı okumak mı istiyorsun? Olmaz – “iyi pratikçiler” böyle davranmazlar. Bir bilgisayar oyununu mu oynamak? Olmaz – bundan utanılır – diğer “pratikçiler” senin hakkında ne düşünür? Efsanevi suratların ibret verici hayalleri ayıplayan yüzleriyle sıkışmış duruyor zavallının kafasında. Derin bir istihkarla göklerden bakan sert yargıç Bodh’un sureti, yavaş yavaş büsbütün menfur ve iğrenç çizgiler kazanır – ona tükürmek ve bağırmak istenir – “pratiğinle beraber beni rahat bırak! Bırak da, rahat yaşayayım!”

Eğer yeni bir pratikçi memnunluk hakkında yazıyorsa, çok nadir o şöyle yazar: “oturuyorum – memnunluk yaşıyorum – ve artık midem bulanıyor ondan, bıktım, onunla mücadele etmek istiyorum, ES yaşamak istiyorum, kendimi canlı hissetmek istiyorum”. Genellikle, bambaşka şeyler yazılır – “memnunluğu yaşamak istiyorum, onu gidermek GEREK olduğunu bilsem de”. Bunun yanısıra, “gidermek” kelimesinin “gerek” kelimesiyle prensip olarak bağdaşmadığı ve, sevinçli arzular ile ilgili değil de, “gerek” ile motive edilen hareketlerin ancak hayattan daha çok nefret duymaya getireceği dışa itilir.

ND dışında, başka bir şey olmaz, eğer sen memnunluğu bastırırsan, bunu yapmak mecburiyeti hakkındaki mefhumdan hareket ederek. Sen yıllardır, yoğun ND’ler ve NF ile zehirlenmiş, yaşıyordun ve bütün bunları yaşamamak mümkün olduğunu bilmiyordun bile. Şimdi, böyle bir bilgiye sahip olduğun zaman ve az çok bir ES tecrübesi ve az çok bir ND’leri giderme yatkınlıkları sende var olduğunda, memnunluk, birincisi, ulaşılır, ikincisi de, çok istenen bir algı oluyor. Memnunluğa doyup, hayattan daha fazla zevk almak, özellikle ES yaşamak isteyene kadar ne kadar zaman geçer – belli değil. Fakat kesin olarak bu, memnunluğu yaşama tecrübesi ne kadar fazla olursa, o kadar çabuk olur, memnunluk ise daha çok olur, sen ND’leri giderdiğin zaman.

Memnunluk yaşamak isteyenler için (yani, kederlenmeleri gidermeye başlayan herkes için – memnunluk arzusu, daha sonra surat ve ejderhacık olacak kimselerde bile her zaman mevcuttur) memnunluğun şu an için işte çok çekici bir hal olduğundan, onu çok sık yaşamak istendiğinden kendine hesap vermek amaca uygundur. Evet, ES’ler olduğu zaman – bu daha çok enteresan ve çekicidir, fakat yine de asıl memnunluk – senin şu anda en çok istediğin bir şeydir. Ve, eğer bu işte böyleyse, o halde – bu sa’ya uygun olarak – memnunluğu edinmeyi kendine bir amaç yapmak amaca uygundur – ND’leri gidermek, kendi hayatını, memnunluk için daha fazla imkan olacak şekilde değiştirmek, arzu aramak, hatta bu arzular arasında günlerce televizyon izlemek arzusu bile varsa.

Sonra ise – gelecekte – eğer bir gün sen gerçekten ES yaşamak arzusunu duyarsan, bu arzu kolayca kendine yol açar ve memnunluğun giderilmesi, ıztırap verici bir sıkma ile değiştirilmeyi durdurur, onun yerine ise sevinçli ve yaratıcı bir proses olur.

 

03-03-03) Etkili bir sa seleksiyonu için şu aşağıdaki hareketleri yapmak amaca uygun:

*) sag prosesinde duraklar yapmak, algıları ayırt etmek

*) böyle duraklarda yeni bir sa yarışması uygulamak

*) arzunun, kederlenmelerle koşullanmış olarak teşhis edilen ve öntatmayı kuvvetlendirmeyen, tersine – onu zayıflatan bileşenlerini gidermek

*) az önce gerçekleştirilmekte olan, fakat yarışmayı diğer sa’lara kaybeden arzuları gidermek, yani yapışmayı, raylı oluşu aşmak ve, mefhumların (mesela, “başlanan işi bitirmek lazım” hakkındaki mefhumun) ve ND’lerin (mesela, senin hakkında, bir işi bitirmeden başka bir işe girişen bir insan olarak düşünecek kimseler tarafından NT korkusunun) etkisine bağlı olmadan, şu an için daha kuvvetli olan sa’ları gerçekleştirmeye başlamak

*) memnunluğu daha sonra edinmek için şartlar oluşturmaya yönelik sa’ların analizini yapmak. Sık olarak insan, şu veya bu amacı güder, ona ulaşmakla ilgili bir öntatmayı yaşayarak, halbuki basit bir analiz, ulaşılan amacın onu istediği şartlara veya algılara hiç de getirmeyeceğini açığa çıkarıyor

*) “zevki”, memnunluk ve ES olarak daha özenli bir şekilde sınırlandırmak

*) sag esnasında EF, ES, EEH’nin var olmasını kontrol etmek.

 

03-03-04) Sa’ları gözlemleyerek, onları tiplere bölmek kolay:

a) istenen algıları direkt şimdi edinmek

b) istenen algıları gelecekte elde etmek için şartları oluşturmak

 

Birinci tip arzuları da ikiye bölmek mümkün:

a1) ES yaşamak arzusu

a2) memnunluk yaşamak arzusu

 

a2) tipi arzular arasında da şu aşağıdaki arzuları ayırt etmek kolay:

a21) eşyalara, şartlara sahip olmaktan ve onları kullanmaktan memnunluk yaşamak arzusu

a22) bir rating’e, bu kelimenin geniş manasında, sahip olmaktan memnunluk yaşamak arzusu. Rating’e sahip olmak – çok yaygın bir intandır. Kişinin bir milyon doları olduğu zaman, o, sa aramak yerine, 2 milyon edinmek istiyor, milyonerler rating’inde daha yukarıya çıkmak için. Kız arkadaşın yeni elbise satın aldığında, daha çalımlı ve daha güzel olanını satın almak gerek. Her insan kendine bir yığın rating seçer, onlara katılır ve yüksek pozisyonlarda olmayı hesap eder ve tüm hayatı boyunca bu pozisyonlar için sürekli mücadele eder, kendine, bunun tipik bir uyuşturucu bağımlılığı şekli olduğundan ve, yarış aralıksız ve herşeyi kapsayıcı olduğu için, hiçbir ES ve hatta hiçbir memnunluk bile yaşamadığından hesap vermeyerek.

 

03-03-05) Şartlar oluşturmak arzusu – çoğu zaman bu tam bir uydurmadır – hayalet peşinde bir koşmadır. Mesela, kişi yüksek tahsile sahip olmak için yıllarca çok büyük çabalar harcayabilir (çünkü bunun ona uygun olan bir işe girmek için gerekli olduğundan emindir), tüm arzularını bastırır, fiziksel açıdan çürür ve, iki gününü bile harcamaz, kontrol etmek için – bu gerçekten gerekli mi – hayatının 5 (!!!) yılını bu kağıt parçasını almak için harcamak? Gerçekten mi diplomasız o karlı ve enteresan bir işi edinemez? Ki, eğer o kariyerine şimdi başlarsa – 5 yıl sonra, yaşıtları, boş gözlerle, hayattan nefretle, pratik yatkınlıkların tam bir yokluğuyla, müstesna bir kendi önemlilik duygusuyla üniversite duvarlarının içinden çıktıkları zaman, mesleki açıdan onlar, onun ayağının pabucu bile olamazlar! Gerçekten mi evlenmek lazım? Aile hayatı o kadar çekici mi? İnsanlar, yıllarca geline veya damada yaranarak sevgisini kazanmaya çalışabilir, fakat, aile hayatıyla daha yakın tanışmak, onun bütün dehşetlerini görmek için bir haftasını bile harcamaz.

Sen, bir kere, iki kere, üç kere bir hayalet peşinde koştuğunu keşfettiğinde, ortaya, durmak ve bir amok gibi ileriye müthiş bir hızla koşmayı bırakmak arzusu çıkıyor – yukarıda sıralanmış hareketleri yapmaya başlamak isteniyor – gerçekleştirmede duraklar yapmak, ayırt etmek, analiz etmek v.s.

 

Şaşırtıcıdır, ancak insanlar, ES’leri direkt şimdi – hiçbir ek şartlar olmadan ve şartları oluşturma prosesinde – yaşamak mümkün olduğundan kendilerine genellikle hesap vermezler. Bu, ne kadar bayağı gelse de – ancak direkt şimdi mutlu olmak mümkündür, fakat bu açıklığın sürekli olması, a) ve b) tipi arzular arasındaki dengede bulunan çarpıklığın düzeltilmesi için, bu sözü edilen gerçekleştirmenin tecrübesi ve de gözlemlemenin, analizin tecrübesi gerekir.

 

03-03-06) Enteresan bir kurallılık:

1a) NF, ND olduğunda – sadece NF ve ND yaşamak isteği var. ES’ler, pratikçiler hakkındaki düşünceler sadece yeni ND’lere neden olmaktadır.

1b) NF arasında birdenbire bir ES fışkırması spontan olarak meydana geldiğinde – o anda müthiş bir şekilde ES’leri daima yaşamak ve hiçbir zaman ND yaşamamak isteniyor.

2a) ES var olduğunda, sadece ES yaşamak isteniyor. ES’ler, pratikçiler hakkındaki düşünceler, esinli faktörler oluyor, yeni ES fışkırmalarına getiriyor.

2b) ES’ler arasında alışkanlık olarak bir ND fışkırması birdenbire meydana geldiğinde – o anda bu ND, korkunç, iğrenç, ölü bir şey gibi yaşanıyor – o anda müthiş bir şekilde ND’leri hiçbir zaman yaşamamak isteniyor.

 

Böylece, ES fışkırmalarının ND fonunda ve ND fışkırmalarının ES fonunda nasıl yaşandığında esaslı bir fark vardır. Bu gözleme dayanarak, bir inceleme yapmak mümkündür – enteresan sonuçlar çıkarmak, insan algılarının yapısı hakkında tahminler, hipotezler kurmak. Ve, belki, böyle bir incelemeden bir takım deneyler düzenlemek sevinçli arzuları meydana gelir.