Дадому

« Непазбежнасць азоранага света »

Глава 21

Мая мама была радая…

 

Гэтая гісторыя паўтараецца настолькі часта, што разбор яе даўно ўжо трэба было б выкласці куды-небудзь на сайт. Піша мне, або распавядае якая-небудзь дзяўчына што-небудзь накшталт наступнага: "мая мама была радая, калі я паступіла ў інстытут". Калі я чую такую фрАзУ, то зусім ужо аўтаматычна задаю пытанне (прадбачачы наступную гутарку з дакладнасцю да фразы): твая мама адчувае радасць? Выдатна. А якія ЯШЧЭ АзУ адчувае твая мама? Бо немагчыма выказаць здагадку, што чалавек адчувае толькі адно АзУ, і не адчувае ніякія іншыя? Бо АзУ лёгка рэзаніруюць адно з адным.

Тут надыходзіць нейкі роздум. Праз паўхвіліны паступае адказ - так, мая мама адчувае і іншыя АзУ. Прамаўляючы гэтую фрАзУ, чалавек ужо ў гэты момант пачынае схіляцца ў той ці іншы бок - або ў бок агрэсіўнай абароны сваёй мамы, або ў бок сумнення ў тым - ці адчувае яе маці АзУ наогул. І фактычна, гутарку з тымі людзьмі, якія рухаюцца ў першым кірунку (а іх пераважная большасць) можна сканчаць ужо ў гэтую хвіліну, бо чым далей мы прасоваемся ў гутарцы, тым агрэсіўней становіцца суразмоўца. Далей гутарка можа працякаць прыкладна так:

- Ну і якія ж АзУ яшчэ адчувае твая мама?

- Пяшчоту…

- Яшчэ што?

- … Сімпатыю…

- Выдатна. Значыць твая маці адчувае радасць, пяшчоту, сімпатыю, ну мусіць і пачуццё прыгажосці таксама адчувае?

- …Так.

Далей я звяртаюся да простага трука.

- Калі твая маці адчувае столькі розных АзУ, значыць у яе, такім чынам, ёсць вопыт перажывання АзУ. Калі чалавеку, які мае вопыт перажывання разнастайных АзУ, распавесці аб селекцыі ўспрыманняў, аб тым, што АзУ можна адчуваць часцей і інтэнсіўней, аб тым, што негатыўныя эмоцыі можна ўстараняць, што догмы можна рассейваць, то яна па меншай меры аднясецца да гэтага пазітыўна. Так, яна можа праяўляць скепсіс, лічачы, што ўстараненне НЭ немагчымае. Яна можа і пальцам не паварушыць, каб самой паспрабаваць зрабіць гэта. Яна можа махаць безнадзейна рукой і смяяцца над табой - усё што заўгодна магчыма АКРАМЯ АГРЭСІІ. У чалавека, які мае вопыт АзУ, ні пры якіх абставінах не можа паўстаць агрэсія да ідэі селекцыі прывабных станаў. Не можа такога быць. І калі гэтая твая маці даведаецца, што ты перапісваешся з іншымі селекцыянерамі, што ты трэніруешся ўстараняць НЭ і тупасць і г.д., то яна аднясецца да гэтага колькі заўгодна скептычна, але ўжо ніяк не варожа.

У гэтым месцы мой суразмоўца звычайна сядзіць ужо з патухлымі вачамі, і мне можна ўжо не задаваць наступнае пытанне - адказ на яго ўжо ясны. На пытанне "а ты спрабавала распавядаць сваёй маці аб Селекцыі?" стаіць журботны адказ - "трохі спрабавала…". Калі табе не ясна - які рэзультат быў у гэтай спробы маёй суразмоўніцы, правядзі гэты вопыт са сваёй маці - вялікай розніцы не будзе. Дай ёй спасылку на маю кнігу, але будзь асцярожная - агрэсія бацькоў і іншых тваіх "азораных сваякоў" можа мець непрадказальны маштаб.

Вядома, калі падыходзіць да гэтага пытання зусім строга, то нават абыякавасці да ідэй Селекцыі не можа ўзнікаць у чалавека, які адчувае час ад часу АзУ.

Але настолькі прывычная гэтая наіўная вера ў "матчыну радасць", што выбіць гэтую тупую дамалёўку вельмі і вельмі няпроста. ЗрАзУмела, ніякая гэта не радасць. Гэта што заўгодна, толькі не радасць. Гэта часцей за ўсё задаволенасць (зараз менш будзе клопатаў), гонар (МАЯ дачка паступіла), злараднасць (а суседскі ёлуп у войска пайшоў), прагнасць (зараз яна - адукаваная - знойдзе сабе мужа-багатыра), самаздаволенне (Я выгадавала такую рАзУмную дачку), задавальненне садыста (нездарма я яе ў вожыкавых рукавіцах трымала), сум (быў бы жывы дзед - такі ж садыст, вядома) і таму падобная агіднасць.

- Але можа быць менавіта ў той момант яна адчувала ўсё ж менавіта радасць? Ну вось у той адзіны момант? - Ідзе яна на адчайную спробу.

- Можа, - згаджаюся я. - Давай праверым.

- Але як?

- Гэта не праблема. Калі яна адчувала радасць у той момант, то досыць будзе абраць падыходны момант, калі яна ў добрым настроі і нагадаць ёй аб гэтым моманце, і яна зноў, верагодна, адчуе радасць. Удакладні - ці адчувае яна цяпер радасць, і калі і ў тым выпадку, калі яна пацвердзіць, што адчувае яе, правядзі ўсе тыя ж самыя эксперыменты - распавядзі ёй аб магчымасці (хай і гіпатэтычнай) адчуваць АзУ часцей, інтэнсіўней, аб магчымасці ўстараняць НЭ і паглядзі на яе рэакцыю. І табе ўсё стане ясна.

Звычайна аказваецца так, што яснасць надыходзіць яшчэ да правядзення ўласна эксперыменту - нават рАзУмовы эксперымент ставіць усё на свае месцы, бо на самой справе чалавек ведае сваю маці значна лепш, чым яму самому хочацца думаць аб гэтым.

ЗрАзУмела, нішто не перашкаджае гэтаму ж чалавеку ўжо праз некалькі гадзін у іншай сітуацыі і іншаму чалавеку распавядаць з тым жа натхненнем і сентыментальнасцю аб "радасці", якую адчувала яе мама, калі яна акрыяла і т.д.

Людзям так падабаецца выкарыстоўваць словы "пяшчотны", "хораша" і таму падобныя, і радыя падманвацца, верачы ў тое, што і яны і навакольныя людзі адчуваюць азораныя ўспрыманні. Досыць простых эксперыментаў, каб рассеяць гэтыя дамалёўкі, але іх праводзіць зусім не хочацца - не хочацца спыняць гэты самападман.

На працягу некалькіх гадоў я пішу кожнаму ізноў пішучаму мне чалавеку адну і тую ж прапанову: правесці элементарнае даследаванне любога цікавага, блізкага яму чалавека па такім сцэнары:

 

1) апішы любую прывабную яго якасць (напрыклад - ён пяшчотны)

2) прывядзі пэўны прыклад таго - як праявілася гэтая яго якасць (напрыклад - калі мы лашчымся, ён цалуе мае ножкі)

3) прапануй дзве-тры магчымыя інтэрпрэтацыі такіх паводзін нейкага іншага чалавека, які паступае гэтак жа са сваёй дзяўчынай (напрыклад: а) хоча зрабіць на яе ўражанне, б) робіць гэта з пачуцця абавязку, в) робіць гэта "на бартэр", каб яна зрабіла ў адказ нешта для яго)

4) растлумач - чаму ты з наяўных інтэрпрэтацый абрала менавіта тую, што ён адчувае пяшчоту

5) правядзі такі вопыт - скажы яму, што табе абыякава - будзе ён лізаць табе ножкі ці не, і паглядзі на яго дзеянні - ці перастане ён гэта рабіць, або працягне, або нешта зробіць яшчэ.

 

АМАЛЬ НІВОДНЫ з гэтых пачаткоўцаў за ўсе гэтыя гады не выканаў гэтае заданне хаця б на тройку з мінусам. У горшым выпадку зносіны проста спыняліся адрАзУ ж. У лепшым жа выпадку чалавек адказваў сцісла нейкае глупства і тут жа пераходзіў на іншую тэму, ніколі самастойна не вяртаючыся да гэтага пытання. Яго гэта папросту не цікавіла. Гэта, мусіць, занадта прагматычна, прызямлёна, ды яшчэ і абразліва адкрыта. Вось калі б аб карме пагаварыць… А мне цікава менавіта гэта - разбіць ружовыя ачкі, спыніць самападман, стаць цвярозым.

Цікаўна, што найбольшую агіду да такіх даследаванняў людзей праяўляюць прыхільнікі звычайных каштоўнасцей - сям'і, ветлівасці, пачуцця абавязку, сэксуальнай пэўнасці і г.д.. Але ж гэта парадокс. Калі ты - чалавек, які плануе рана ці позна завесці сям'ю, дзяцей, то для цябе тэхналогія рассейвання дамалёвак і спынення выцясненняў павінна быць проста жыццёва важная! Бо рана ці позна ты ажэнішся з нейкім чалавекам, з якім пасля завядзеш дзяцей, будзеш лічыць сябе абавязаным ніколі не маркітавацца ні з кім іншым, жыць разам, падзяляць яго жыццё. Уяві - які кашмар чакае цябе ў тым выпадку, калі ты спыніш свой выбар на чалавеку, якога не пастараешся дбайна даследаваць! Бо гэта самае сапраўднае самагубства! Калі ты - бацька, у якога ёсць дзеці, якім ты хочаш перадаць усе гэтыя дрымучыя каштоўнасці - то ты заслугоўваеш (у рамках тваёй жа маралі) быць названым злачынцам, падлай, калі не прыкладзеш усе сілы для таго, каб твае дзеці азнаёміліся з Селекцыяй успрыманняў хаця б ў той яе часцы, што датычыцца разбурэння дамалёвак і спынення выцясненняў, тэхналогіі даследавання людзей.

Мяне часта вінавацяць у тым, што я імкнуся руйнаваць сем'і. Дзесьці я сустракаў нават заклік заклікаць мяне да крымінальнай адказнасці за тое, што я парушаю нейкі мудацкі расійскі закон, паводле якога з'яўляецца злачынствам заклікаць да невыканання свайго сацыяльнага абавязку - сапраўды не памятаю тэксту гэтага закона, мабыць любоўна захаванага яшчэ з таталітарных часоў. Па-першае, я лічу такі закон мудацкім, я не хаваў гэтага і не збіраюся. Прыгнечанне свабоды слова - атрыбут таталітарызму. Па-другое, я не заклікаю да разбурэння інстытута сям'і проста таму, што мне зусім абыякавыя гэтыя нікчэмныя ў сваёй смяхотнай напышлівасці рытуалы. Я заклікаю да шчырасці, да спынення тупасці, а паколькі ўсе 100% сем'яў пабудаваныя менавіта на тупасці і няшчырасці, то ці можна дзівіцца таму, што сям'я чалавека, які сапраўды зацікавіўся Селекцыяй успрыманняў, немінуча руйнуецца?

Гэта нагадвае мне іншую гісторыю:

 

"Пілат загаварыў па-грэчацку:

- Дык ты збіраўся разбурыць храм і заклікаў да гэтага народ?

Тут арыштант ізноў  ажывіўся, вочы  яго перасталі адлюстроўваць спалох, і ён загаварыў па-грэчацкі:

- Я, ігемон,  ніколі  ў жыцці не  збіраўся руйнаваць храм і нікога не натхняў на гэтае бессэнсоўнае дзеянне.

- Мноства  розных людзей сцякаецца ў  гэты горад да  свята. Бываюць сярод іх чараўнікі, астролагі, прадракальнікі  і  забойцы,  -  казаў манатонна пракуратар, - а трапляюцца і ілгуны.  Ты,  напрыклад,  ілгун.  Запісана ясна: натхняў разбурыць храм. Так сведчаць людзі.

     - Гэтыя добрыя  людзі,  -  загаварыў  арыштант, - нічаму не вучыліся і ўсё пераблыталі, што я казаў. Я наогул пачынаю асцерагацца, што блытаніна гэтая будзе працягвацца вельмі доўгі час. І ўсё з-за таго, што ён няправільна запісвае за мной. Ходзіць,  ходзіць адзін з  казліным  пергаментам  і бесперапынна піша. Але я аднойчы зазірнуў у гэты пергамент і жахнуўся. Рашуча нічога з таго, што там напісана, я не  казаў! 

- А вось што ты ўсё ж казаў пра храм натоўпу на кірмашы?

-  Я, ігемон,  казаў аб тым, што паваліцца  храм старой веры і створыцца новы храм ісціны. Сказаў так, каб было больш зрАзУмела."

 

Вось і я кажу так, каб было больш зрАзУмела, але хто будзе разбірацца? Асабліва гэтыя - з казліным пергам… ці, хутчэй, мазгамі. Калі муж са здзіўленнем вынаходзіць, што яго верная раптам задае яму і сабе розныя пытанні і робіць нядобрыя высновы, і што іх спакойнае балота пачынае раптам смярдзець нязносна ўсім тым, што праяўляецца… калі садысты-бацькі (ці, прасцей кажучы, любыя бацькі) раптам заўважаюць што дзіцё, якое яны прывыклі бачыць баранова пакорлівым, займаецца тым жа самым, то хто вораг? Той, хто нараіў быць шчырым.

 

<< Back

Forward >>