Дадому

0236. Ежаціна:"Парада будыстам - пра адданасць настаўніку".

 

Адным з асноўных палажэнняў будызму з'яўляецца сцвярджэнне пра тое, што неабходна перажываць адданасць да настаўніка, і ў гэтым выпадку практыкуючы хутчэй дасягне прасвятлення. У выніку гэтага сцвярджэння тэма якасцей настаўніка (і праяў, па якіх можна судзіць пра яго якасці) хваравітая для большасці людзей, якія практыкуюць будызм. Відавочна, што сярод настаўнікаў будызму рэдка можна знайсці чалавека, па якасцях які нагадвае "прасветленага" (гэта значыць той, хто валодае такімі якасцямі, якія людзі прыпісваюць прасветленым). Відавочна, што ўсе будысцкія настаўнікі працягваюць і адчуваць азмрочванні і праяўляць іх і змагацца з імі па меры свайго прагнення і шчырасці. Вучань, які жадае адчуваць адданасць да настаўніка, пачынае выцясняць усе факты, якія перашкаджаюць яму ўяўляць настаўніка як прасветленую істоту. Такі вучань адмаўляецца ад яснасці і пачынае культываваць дамалёўкі і выцясненні, г.зн. тупасць, а яркія АзУ, і тым больш экстатычныя АзУ, несумяшчальныя з тупасцю. Тым больш - шчырасць, якая душыцца ў адным, будзе прыгнечана і ў астатнім. Вучань, які праяўляе няшчырасць у адносінах свайго настаўніка, не зможа праявіць яе ў адносінах самога сябе, а без шчырасці яго практыка зводзіцца да механічных, амаль што зусім неэфектыўных дзеянняў.

Зыходны імпульс будыстаў - дамагацца свабоды ад азмрочванняў, - мне падабаецца, тым больш, што мэты, якія ставіць перад сабой будызм, шмат у чым ідэнтычныя мэтам ППШ (напрыклад - безумоўнае ўстараненне НЭ, культываванне АзУ). Таму паўстала жаданне даць будыстам параду пра тое, як можна сумясціць яснасць пра ўспрыманні свайго настаўніка з адданасцю.

Азораным фактарам (АзФ) (АзФ - такое ўспрыманне, якое рэзаніруе з тым успрыманнем, для якога яно і з'яўляецца АзФ) адданасці не абавязкова павінен быць прасветлены чалавек. Нават калі чалавек праяўляе азмрочванні, у яго праявах можна знайсці якасці, якія будуць АзФ для АзУ. Напрыклад, АзФ для адданасці настаўніку можа стаць той факт, што ён, глыбока азмрочаны чалавек, выбірае не сядзець у пячоры круглыя суткі і дамагацца свайго ўласнага прасвятлення, і не плюнуць на ўсё, быўшы прыгнечаным сумам аб сваіх азмрочваннях, і вярнуцца ў свет НЭ, шэрасці, безвыходнасці, а выбірае займацца са сваімі вучнямі, аддаваць ім столькі свайго часу, перадаваць ім свае веды і навыкі, якія ён можа на дадзеным этапе перадаць. Уражаны такімі моцнымі хваробамі-азмрочваннямі (часцяком няшчырасцю і ілжывасцю і адчуваннем уласнай важнасці (АУВ) і нават агрэсіўнымі НЭ у тым ліку), ён тым не менш прыкладае намаганні для садзейнічання сваім вучням.

На гэта можна запярэчыць, што гэты настаўнік - настолькі млявы чалавек, што прасвятленне яго мала цікавіць, яму проста сумна, ён і няздольны высядзець у пячоры і не адцягвацца, таму ён працягвае навучанне вучняў, як спосаб выцесніць уласныя азмрочванні, як нейкую забаўку. Але ў такой сітуацыі яго выбар - менавіта навучаць, а не піць піва і паглынаць уражанні, - з'яўляецца прыдатным АзФ для адданасці.

Калі настаўнік займаецца са сваімі вучнямі з-за таго, што ў ім дамінуе АУВ, то і ў гэтым выпадку можна зразумець тое, што для таго, каб цешыць сваё АУВ, настаўнік выбірае менавіта вучыць вучняў, наколькі ён можа гэта рабіць, а нават у гэтым выпадку ён можа нешта рабіць для іх - напрыклад перадаваць ім тую інфармацыю, якую ён чытаў у кнігах, аб якой даведаўся ад іншых настаўнікаў, перадаваць нават той невялікі ўласны вопыт, які быў ім атрыманы ў моманты адноснай свабоды ад азмрочванняў.

У залежнасці ад таго, якімі асобаснымі якасцямі валодае настаўнік, сярод яго праяў можна знайсці такія, якія стануць АзФ для адданасці; і ў той жа час не будзе ўзнікаць сталых лагічных супярэчнасцей ад таго, што астатнія яго праявы не рэзаніруюць з вобразам прасветленага. У выніку гэтага ў вучня будзе АзФ для адданасці да настаўніка, і ў той жа час ён не будзе падтрымліваць тупасць і дамалёўкі. Адданасць, падмацаваная яснасцю, будзе толькі ўзмацняцца, адчыняючы вучню шлях да новых АзУ, у той час як падтрымліванне тупасці паступова прывядзе да таго, што адданасць знікне зусім, і застанецца толькі прыхільнасць, пазітыўнае стаўленне, задаволенасць, агрэсія да тых, хто гэтую шчырасць праяўляе.

Галоўнае, што неабходна зразумець, каб самастойна абраць аптымальную пазіцыю ў адносінах свайго настаўніка, складаецца ў тым, што чалавек, які прыкладае намаганні для таго, каб дамагацца прасвятлення - якім бы азмрочаным ён ні быў - з'яўляецца АзФ для адданасці. Ты можаш параўнаць гэта сам - уяві сабе настаўніка ў стане прасвятлення, а затым - у стане барацьбы за гэтае прасвятленне, і ты ўбачыш, што другі вобраз - мацнейшы АзФ, чым першы (звязана гэта з тым, што "прасвятленне" - слова-паразіт, яно не абазначае пэўных паняццяў, вядомых практыкуючаму на сваім вопыце, і асацыюецца хутчэй з задаволенасцю, чым з прагненнем і смагай адкрыццяў, а "чалавек у стане барацьбы за прасвятленне" - гэта зразумела практыкуючаму настолькі, наколькі ён сам шчыра і накіравана змагаецца з азмрочваннямі, змагаецца за АзУ, таму другі вобраз - часцяком мацнейшы АзФ, чым першы).