0233. Бодхі, Ежа:"Чаму ты захацеў".

Прагаворваючы фразу "чаму ты захацеў", можна разумець істотна адрозныя інтэрпрэтацыі гэтага пытання. Тэрмін "чаму ты захацеў" не вызначаны, нягледзячы на тое, што сукупнасць магчымых яго значэнняў даволі разнашэрсная. Практыкуючыя, а ўжо тым больш людзі, якія не займаюцца распазнаваннем сваіх успрыманняў, як правіла не разумеюць гэтага, у выніку ў іх зносіны ўводзіцца элемент з моцна расплывістым значэннем, і каэфіцыент такіх зносін рэзка зніжаецца, і нават зводзіцца да нуля, калі людзі, якія выкарыстоўваюць гэты тэрмін, не замяняюць яго на нешта больш вызначанае.

Акрамя таго, такая расплывістасць дае шырокі прастор для праявы няшчырасці і ілжывасці - разумеючы тое, што той, хто пытае, разумее адно значэнне, ты, карыстаючыся нявызначанасцю пытання, адказваеш так, быццам зразумеў яго ў іншым значэнні, паколькі разумееш, што праявіў азмрочванне, і што табе складана будзе вывярнуцца так, каб той, хто пытае, не зразумеў гэтага, і акрамя таго табе самому потым будзе складана выцесніць тое, што было праяўлена азмрочванне. Гэты механізм можа дзейнічаць акрамя тваіх распазнаных жаданняў, таму, калі ты хочаш абараніць сябе ад таго, каб пападаць у гэтую пашчу няшчырасці, мэтазгодна сапраўды вызначыць значэнні гэтага пытання.

Таксама часцяком пытанне "чаму ты гэтага захацеў", як і іншыя пытанні накшталт "чаму ты гэта зрабіў, аб гэтым падумаў і да т.п.", з'яўляецца праявай ляноты, жаданнем забіць нуду, пагаварыць аб тым і аб гэтым. І на самой справе - гэта так проста - задаў чалавеку пытанне, якое можна разумець як хочаш, атрымаў яго адказ незразумела на якое пытанне, і далей можна раскручваць гэтую гутарку ні пра што ў любым жаданым кірунку - напрыклад можна абвінаваціць чалавека ў няшчырасці, бо маўляў відавочна, што пытанне было аб адным, а той адказвае на другое, або наадварот - можна пачаць падтакваць і адчуваць дружалюбнасць, бо так лёгка "разумець" адзін аднаго, калі ні адзін не разумее - пра што, уласна, ідзе гаворка.

Паколькі існуе некалькі значэнняў гэтай фразы, і ўсе яны даволі часта ўжываюцца, то мэтазгодна прыдумаць сукупнасць тэрмінаў, якая дазволіла б пазбегнуць змешвання значэнняў. Азначальныя тыпавыя значэнні, якія часцей за ўсё маюцца на ўвазе, калі практыкуючыя выкарыстоўваюць гэтае пытанне:

1) "Ці ёсць у цябе здагадкі аб мэтазгоднасці [для некаторай мэты] рэалізацыі гэтага жадання?"

2) "Ці былі (і якія менавіта) думкі на гэтую тэму перад тым, як з'явілася жаданне?" (маюцца на ўвазе ўсе думкі на гэтую тэму, якія ўзніклі падчас развіцця сітуацыі, якая цікавіць таго, хто пытае, а не самая апошняя думка)

3) "Ці з'яўляецца гэтае жаданне радасным?" (маецца на ўвазе ўся сукупнасць магчымых варыянтаў - той, хто адказвае, можа лічыць гэтае жаданне радасным, або механічным, або ён можа адрозніваць сумесь радасных і механічных састаўляючых)

4) "Ці былі (і якія) АзУ перад тым, як з'явілася гэтае жаданне?"

5) "Ці былі (і якія) намаганні перад тым, як з'явілася гэтае жаданне?"

6) "Ці былі (і якія) НЭ і/ці ПЭ перад тым, як з'явілася гэтае жаданне?"

Можна паспрабаваць прыдумаць тэрміны, якія азначаюць кожны від, а пакуль іх няма, мэтазгодна кожны раз удакладняць - што менавіта ты маеш на ўвазе, задаючы пытанне накшталт "чаму ты хочаш гэтага", "чаму ты зрабіў нешта". Выкарыстаць слова "чаму" у мяне не атрымліваецца - атрымліваецца нешта немілагучнае накшталт "цачаму", а вось выкарыстоўваючы старое рускае слова "поелику" (паколькі, бо, таму што), нешта атрымліваецца: "пацеліку", "памыліку", "параліку", "павозіку", "павосліку", "панэліку" (націск на другі склад). Адпаведна гэтыя ж словы можна выкарыстоўваць і ў адказах: "павосліку" - значыць былі здзейсненыя нейкія намаганні, і далей пры жаданні можна ўдакладняць - якія.

Пытанне "чаму ты захацеў гэтага" у такім разе застаецца, як прапанова таму, хто адказвае, вызначыць у сваім адказе нейкі вызначаны варыянт з гэтых шасці.

Можна зрабіць наступны крок - абраць словы, якія асацыююцца з мордамі Зямлі (хаця калі яны здадуцца табе настолькі смешнымі, што тваё разадзьмутае АУВ перашкаджае іх выкарыстоўваць, то выкарыстоўвай поўныя фармулёўкі). Напрыклад "павосліку" пакінуць (асацыяцыя - вослік), "пацеліку" - "пачапліку" (чапля), "параліку" - пакінуць (асацыяцыя таксама вельмі прыемная - аральны сэкс), "панэліку" - пакінуць (хай слова, якое азначае НЭ, застаецца немілагучным), "павозіку" - пакінуць (асацыяцыя з возерам).

Такім чынам абмен фразамі скароціцца:

з:

- Табе захацелася зрабіць гэта, таму што ты паразважаў і выказаў здагадку, што ёсць мэтазгоднасць у рэалізацыі гэтага жадання, і пасля гэтага жаданне паўстала?

- Так, былі развагі аб мэтазгоднасці таго, каб такое жаданне з'явілася і рэалізавалася, а акрамя таго я яшчэ і прыкладаў намаганні ў той момант.

да:

- ты пачапліку захацеў чагосці?

- і пачапліку, і павосліку.